روانشناسان معتقدند که سکوت دربارهی نیازها و احساسات جنسی یکی از عوامل اصلی بروز اختلاف در رابطه است. این موضوع حتی در روابطی که در ظاهر “آرام” به نظر میرسند نیز میتواند بهتدریج فاصله و نارضایتی ایجاد کند.
چرا واقعا در مورد مسائل جنسی باهم صحبت نمیکنیم؟
۱. شرم و تابوهای فرهنگی: در بسیاری از خانوادهها و جامعههای ما، حتی واژههای مرتبط با رابطه جنسی بهندرت گفته میشود. این «تابو زبانی» باعث میشود فرد از بیان احساسات و نیازهایش خجالت بکشد ؛ حتی وقتی میخواهد با نزدیکترین فرد زندگیاش صحبت کند.
۲. نبود آموزش جنسی صحیح: در آموزش هایی که از طریق مدرسه یا خانواده به فرد داده میشود کمتر دربارهی جنبههای روانی و هیجانی رابطه جنسی توضیح میدهند. این ضعف آموزشی باعث میشود افراد واژگان دقیق، درست و غیرتحقیرآمیز برای گفتن احساسات و نیازهای جنسی خود نداشته باشند.
۳. ترس از قضاوت یا واکنش منفی: بسیاری از افراد میترسند اگر درخواست های جنسی خود را مطرح کنند، همسرشان برداشت شخصی یا منفی کند: «نکنه فکر کنه من دوستش ندارم یا راضی نیستم؟» یا «نکنه فکر کنه من زیاده خواهم؟»
۴. تجربههای تلخ گذشته: اینکه افراد قبلا تلاش کردهاند تا خواسته های خود را به شریک جنسیشان بگویند اما با قضاوت یا تحقیر و تمسخر روبه رو شدند باعث شده که گفتگو دربارهی مسائل جنسی برای افراد تجربهای استرسزا باشد.
حالا این سکوت جنسی چه تاثیری روی روابط میگذارد؟
اول: کاهش صمیمیت و رضایت عاطفی ارتباط جنسی یکی از راههای مهم برقراری صمیمیت و نزدیکی است. وقتی دربارهی نیازها صحبت نمیشود، این نزدیکی کاهش مییابد و ممکن است زوجها احساس کنند از هم دور شدهاند.
دوم: افزایش اضطراب و سوءتفاهم وقتی یکی از طرفین میل یا محدودیتهایی دارد اما دربارهی آنها با شریک جنسیاش صحبت نمیکند، طرف مقابل مجبور میشود حدس بزند یا از روی ناآگاهی کاری را انجام دهد که طرف مقابل را آزرده کند. این شرایط میتواند به اضطراب عملکرد یا سوءتفاهم منجر شود.
سوم: بروز تعارضهای پنهان وقتی نیازهای جنسی مطرح نمیشود، این نارضایتیها میتواند به موضوعات دیگر منتقل شود و در قالب دیگری خودش را نشان دهد مثلاً در موضوعات مالی، تربیت فرزند یا کارهای روزمره.
چگونه میتوان سکوت را شکست؟
۱. از «زبان من» استفاده کنید
بهجای گفتن:
«تو هیچوقت فلان کا رو نمیکنی..»
از این جملات استفاده کنید:
«من دوست دارم…»
این روش کمک میکند گفتوگو کمتنش و صمیمیتر شود.
۲. زمان مناسبی را انتخاب کنید صحبت دربارهی اینگونه موضوعات نباید وسط اختلاف یا بلافاصله قبل از رابطه اتفاق بیفتد. بهترین زمان، وقتی است که هر دو آرام و در فضای امن ذهنی هستید.
۳. از واژگان علمی و محترمانه استفاده کنید به جای استفاده از اصطلاحات عامیانه یا شوخیهای خجالتآور، سعی کنید از واژگان علمی، قابلفهم و محترمانه استفاده کنید تا دو طرف احساس احترام و اعتماد کنند.
۴. سعی کنید گوش دادن فعال را تمرین کنید صحبتکردن فقط نصف ماجراست. گوش دادن بدون قضاوت و بازخورد دادن به احساسات طرف مقابل (مثلاً «من فهمیدم که تو…») میتواند گفتوگو را بسیار سازنده کند.
افرادی که سالها در این گرداب سکوت جنسی گیر افتادهاند چه باید بکنند؟
اگر صحبت دربارهی مسائل جنسی برایتان خیلی دشوار یا حتی دردناک است، درمانگران این حوزه به شما کمک خواهند کرد که احساس امنیت روانی را قبل از گفتگو بازسازی کنید.
۱. ایجاد فضای امن درمانی: درمانگر کمک میکند هر دو نفر بدون قضاوت، قطعکردن یا دفاعکردن شنیده شوند. این تجربه برای بسیاری از زوجها جدید و کمک گننده است.
۲. بازسازی زبان جنسی سالم: بسیاری از زوجها اصلاً زبان مشترک برای صحبت ندارند. درمان به آنها کمک میکند واژگان درست و قابلفهم برای هر دو طرف پیدا کنند.
۳. کار روی شرم و باورهای محدودکننده: باورهایی مثل «میل داشتن اشتباه است» یا «اگر نیاز داشته باشم، ضعیفم» در جلسات درمانی بررسی و اصلاح میشوند.
۴. تمرینهای تدریجی صمیمیت: درمانگر معمولاً از تمرینهایی استفاده میکند که بدون فشار جنسی، تماس، نزدیکی و اعتماد را بازسازی میکنند (مثل تمرینهای تمرکز حسی)
جمعبندی سکوت در رابطه جنسی فقط عدم گفتگو نیست. این سکوت راهی برای پنهانکردن نیازها و احساسات است که میتواند بهتدریج صمیمیت، رضایت و سلامت روان زوجین را تحت تأثیر قرار دهد. با یادگیری مهارتهای گفتوگوی جنسی سالم و تمرین گوش دادن فعال، میتوان این سکوت را شکست و رابطهای روشن، صمیمی و رضایتبخش ساخت.
تهیه شده توسط: حانیه کریمی | کارشناس ارشد مشاوره