گاهی پیش میآید که کنار کسی که دوستش داریم مینشینیم، اما حس میکنیم انرژی صحبت کردن نداریم. شاید هنوز دوستش داشته باشیم، هنوز نخواهیم از او جدا شویم، اما انگار «قدرت عاطفی» قبلی را نداریم. این دقیقاً همان خستگی رابطه است؛ حالتی که در آن عشق سر جایش است، اما توان همراهی کم شده.
این خستگی آرام آرام میآید؛ بیصدا، بیعلامت، اما در طول زمان فاصله میسازد.
خستگی رابطه یعنی چه؟
خستگی رابطه یعنی زوجها از نظر احساسی «کمسو» میشوند.
نه اینکه یکدیگر را دوست نداشته باشند؛ بلکه دیگر مثل قبل گوش نمیدهند، حوصله توضیح دادن ندارند، یا زود دلخور میشوند. فشار کار، بچهداری، مسئولیتهای زیاد و کمبود زمان برای خودشان، دقیقاً مثل باتریای که هر روز کمی خالیتر میشود، انرژی رابطه را تحلیل میبرد.
تحقیقات هم نشان میدهد این فرسودگی خیلی وقتها قبل از سرد شدن رابطه اتفاق میافتد. یعنی ممکن است رابطه ظاهرش خوب باشد، اما از درون خسته باشد.
نشانههایی که معمولاً جدی نمیگیریم
علائم خستگی رابطه همیشه شبیه دعوا و بحران نیست. خیلی وقتها خیلی ساده و ظریفاند:
* بیحوصلگی در مکالمههای روزمره
* کم شدن صمیمیت یا توجه
* حس اینکه «حوصله توضیح دادن ندارم»
* زود رنجیدن از چیزهای کوچک
* احساس اینکه “همیشه من باید مراقب رابطه باشم”
اینها همان نشانههای آرامی هستند که معمولاً جدی گرفته نمیشوند ولی پیام میدهند انرژی رابطه در حال کمشدن است. (Alsawalqa, 2019)
چرا این اتفاق میافتد؟
عوامل مختلفی میتوانند موجب خستگی رابطه شوند:
* مسئولیتهای زیاد و فشار کاری
* فرزندان و مدیریت خانه
* سبک دلبستگی یا ترس از صمیمیت
* پرفورمنس دائمی برای «خوب بودن» در رابطه
* کمبود زمان برای خود فرد
زوجهایی که همیشه میخواهند «به بهترین شکل ممکن رابطه را حفظ کنند»، اما از خودشان مراقبت نمیکنند، معمولاً زودتر دچار فرسودگی میشوند. (Springer, 2025)
اثرات خستگی
وقتی انرژی رابطه کم میشود، معمولاً این اتفاقها میافتد:
* گفتگوها سطحی میشود
* تنشها زیاد میشود
* یکی یا هر دو نفر احساس تنهایی میکنند
* رابطه از بیرون خوب به نظر میرسد اما از داخل خسته است
اینها نشانه پایان رابطه نیست؛ فقط نشانه این است که نیاز به استراحت، مهربانی و بازسازی وجود دارد.
چطور خستگی رابطه را کم کنیم؟ (راهکارهای ساده)
راهکارها پیچیده نیستند؛ بیشترشان کوچک و روزمرهاند، اما اثر زیادی دارند:
* چند دقیقه حرفزدن واقعی بدون قضاوت
* تقسیم مسئولیتها به شکلی منصفانه
* وقت گذاشتن برای استراحت شخصی
* ابراز احساسات بدون سرزنش
* قدردانی از کارهای کوچک
این رفتارهای ساده رابطه را دوباره شارژ میکند و سوخت عاطفی را برمیگرداند.
تمرینهای کوچک اما مؤثر
چند تمرین ساده که تحقیقات نشان میدهد کمککننده است:
* هفتهای چند دقیقه گوش دادن فعال (بدون گوشی، بدون قطعکردن)
* نوشتن ۳ چیز مثبت از شریک زندگی
* مرور خاطرههای خوب یا ساختن لحظههای کوچک جدید
این تمرینها کمهزینهاند، اما تاثیر آنها روی صمیمیت زیاد است. (Jafari et al., 2021)
نتیجهگیری
خستگی رابطه چیز ترسناکی نیست؛ فقط علامتی است که میگوید «وقت مراقبت و توقف رسیده». رابطهای که انرژیاش کم شده هنوز میتواند بازسازی شود؛ کافی است زوجها نشانهها را بشناسند، فشارها را مدیریت کنند و چند رفتار کوچک و مداوم را وارد زندگی مشترک کنند.
خانم شبنم افشار | رواندرمانگر
رفرنسها
1. Alsawalqa, R. O. (2019). Marriage Burnout: When the Emotions Exhausted Quietly. Iran J Psychiatry Behav Sci, 13(2): e68833.
2. Springer, Current Psychology. (2025). Emotion regulation and couple burnout in marriage.
3. Jafari, A. et al. (2021). The impact of communication skills training on marital burnout